किरात समुदायको प्रकृति पूजक ‘उभौली’ पर्व आज : देशभर साकेला र चण्डी नाचको रौनक
काठमाडौँ । प्रकृति र पितृको पूजा गर्ने किरात राई समुदायको महान् सांस्कृतिक पर्व ‘उभौली’ आज देशभर उत्साहका साथ मनाइँदै छ । प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने यो पर्वलाई किरात समुदायले नयाँ खेतीपातीको सुरुवात र प्रकृतिको आराधना गर्ने विशेष अवसरका रूपमा लिने गर्दछन् ।
किराती मान्यता अनुसार जाडो सकिएर गर्मी सुरु भएसँगै चराचुरुङ्गी र माछा लेकतिर उँभो लाग्ने समय भएकाले यसलाई ‘उभौली’ भनिएको हो । गर्मी बढेसँगै मानिस, पशुपक्षी र जीवजन्तु बेँसीबाट लेकतिर बसाइँ सर्ने र उकालो लाग्ने समयको सूचकका रूपमा पनि यो पर्वको महत्त्व रहेको छ । ‘उँभो’ को अर्थ उन्नति, प्रगति र राम्रो खेतीपाती होस् भन्ने कामनासँग पनि जोडिएको छ ।
आजको दिन किरात राई समुदायका मानिसहरूले गाउँगाउँमा रहेका ‘भूमेस्थान’ वा ‘साकेला थान’ मा भेला भएर पूजा आराधना गर्दछन् । बालीनाली लगाउनुअघि प्रकृति मातासँग राम्रो उब्जनी होस् र अन्नबालीमा किराफट्याङ्ग्राले दुःख नदिऊन् भनी प्रार्थना गरिन्छ ।
यस पर्वको मुख्य आकर्षण साकेला चण्डी नाच हो । परम्परागत भेषभूषामा सजिएका युवायुवतीदेखि वृद्धवृद्धासम्म ढोल र झ्याम्टाको तालमा गोलबद्ध भएर सिली नाच्ने गर्दछन् । यो नाचमा हातगोडाको हाउभाउमार्फत खेतीपाती गरेको, चराचुरुङ्गीको नक्कल गरेको र दैनिक जीवनका क्रियाकलापहरू प्रदर्शन गरिन्छ ।
एक्सप्रेस
सम्बन्धित खबर
नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमन १५.७ प्रतिशतले वृद्धि
काठमाडौँ । सन् २०२६ को जनवरीमा नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमनमा सुधार देखिएको छ । नेपाल भित्रिने अन्तर्राष्ट्रिय आगन्तुकको संख्या ९२ हजार ५७३ पुगेको छ, जुन सन् २०२५ को जनवरीको तुलनामा १५.७ प्रतिशतले बढी हो । कोभिड–१९ महामारीपूर्व सन् २०१९ को...
विभिन्न कार्यक्रमका साथ ज्येष्ठ नागरिक दिवस मनाइँदै
काठमाडौँ । ‘हाम्रो साझा अभियानः ज्येष्ठ नागरिकप्रति श्रद्धा र सम्मान’ भन्ने आदर्श वाक्यका साथ आज विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी ज्येष्ठ नागरिक दिवस मनाइँदैछ । ज्येष्ठ नागरिकको हक, हित तथा अधिकारको संरक्षण गर्दै सम्मान, संरक्षण र सहभागिता प्रवर...
यलुङ रि हिमाल आरोहणमा हराएकाको खोजीकार्य स्थगित, पाँच जना अझै बेपत्ता
रामेछाप । दोलखाको रोल्वालिङ क्षेत्रमा पर्ने यलुङ रि हिमाल आरोहणका क्रममा गत सोमबार परेको हिमपहिरोमा बेपत्ता भएका आरोहीहरूको खोजीकार्य स्थगित गरिएको छ । बेपत्ता सातजनामध्ये दुई जनाको मात्र शव फेला परेको छ भने बाँकी पाँच जनाको अवस्था अझै अज्ञात रहेक...
यस्तो छ आज काठमाडौं उपत्यकाको न्यूनतम तापक्रम
काठमाडौँ । काठमाडौं उपत्यका चिसो बढ्दै गइरहेको छ । तर, आज बिहान हिजोको तुलनामा थोरै तापक्रम बढी छ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार आज बिहान ५ः४५ बजेको मापनमा काठमाडौँ उपत्यकाको न्यूनतम तापक्...
इन्धनखपत घटाउन विद्युतीय ऊर्जाको प्रयोग बढाउन सुझाव
काठमाडौँ । इन्धनखपत घटाउन विद्युतीय ऊर्जाको प्रयोग बढाउन वातावरणविद्हरूले सुझाव दिएका छन् । कैलाशकुट सामाजिक अभियानले हाँडीगाउँमा आयोजना गरेको ‘स्वस्थ वातावरण आजको आवश्यकता’ विषयक कार्यक्रममा वक्ताहरूले भान्छालगायत दैनिक कामका लागि विद्युतीय उपकरण...
कोरला नाकामा व्यापारिक चहलपहल बढेपछि बेँसीमा झरेनन् माथिल्लो मुस्ताङी
मुस्ताङ । अघिल्लो वर्षसम्म यतिबेला माथिल्लो मुस्ताङ लगभग मानवविहीन अवस्थामा हुन्थ्यो। हिउँदयामको कात्तिक अगावै माथिल्लो मुस्ताङका अधिकांश नागरिक जाडो छल्न र घुम्ती व्यापार–व्यवसाय चलाउन बेँसीमा झर्दथे । माथिल्लो...



